Мягмар гариг 2020/03/31
Доллар 0.00
Улаанбаатар-3C
Хичээл эхлэх хугацааг сунгах эсэхийг ойрын өдрүүдэд шийдвэрлэнэ2020-03-17 17:14 GMT+8 | 2984 удаа ТУГАЛЫН ЦОХИО БУЮУ ТУГИЙН ЦОХИОНЫ ДОМОГ2020-03-15 17:34 GMT+8 | 2444 удаа АЛГУЙ УЛААН ЦАВЫН ДОМОГ2020-03-04 21:23 GMT+8 | 5936 удаа БОРЗОНГИЙН ГОВИЙН ДОМОГ2020-03-04 21:10 GMT+8 | 2636 удаа ОНГИЙН ГОЛ, УЛААН НУУРЫН ТУХАЙ НЭГЭН ДОМОГ2020-03-04 17:22 GMT+8 | 9696 удаа ХАНБОГД УУЛЫН ЭЗНИЙ ТУХАЙ ДОМОГ2020-03-03 13:41 GMT+8 | 9460 удаа Зээлийн хүүг хойшлуулах саналыг УИХ-ын даргад тавьжээ2020-02-20 15:03 GMT+8 | 748 удаа ДАЛАНЗАДГАД ХОТ ЖОРЛОНГИЙН АРИУТГАЛ ХАЛДВАРГҮЙТГЭЛИЙН АЖЛЫГ ЭХЛҮҮЛЛЭЭ2020-02-20 14:49 GMT+8 | 744 удаа Рио Тинто $98 саяар нарны цахилгаан станц барина2020-02-20 14:40 GMT+8 | 792 удаа Тэтгэврийн зээлийг ЗУРГААН сарын хугацаатай олгож эхэллээ2020-02-20 14:38 GMT+8 | 1000 удаа ШУУРХАЙ: Цагаан сараар УЛС, ХОТ ХООРОНДЫН ТЭЭВРИЙГ бүрэн зогсоохоор шийдвэрлэлээ2020-02-20 14:34 GMT+8 | 820 удаа Д.Нямхүү: Өнөөдрийн байдлаар тусгаарласан шинэ коронавирусийн сэжигтэй тохиолдол байхгүй2020-02-19 12:47 GMT+8 | 572 удаа Даланзадгад хотын есөн алдартныг шалгаруулжээ2020-02-19 12:43 GMT+8 | 864 удаа Коронавирусийн халдвараар 2005 хүн нас барж, 12624 хүн эдгэрчээ2020-02-19 10:07 GMT+8 | 692 удаа Сургууль, цэцэрлэгийн үйл ажиллагаа эхлэх хугацааг гуравдугаар сарын 30-ныг хүртэл СУНГАЛАА2020-02-19 10:04 GMT+8 | 976 удаа ХӨСҮТ: Гадаадад зорчсон иргэд сайн дураараа үзлэгт хамрагдаж байна2020-02-18 13:35 GMT+8 | 484 удаа Урьдчилсан сэргийлэх зорилгоор 1800 орчим жолоочийн эрүүл мэндэд хяналт тавьж байна2020-02-18 13:31 GMT+8 | 472 удаа ЭМЯ: Коронавирусийн эмчилгээ үр дүнд хүрч байна2020-02-18 13:27 GMT+8 | 956 удаа Гүйлгээний шимтгэлээ ТЭГЛЭЖ эхэллээ2020-02-18 13:26 GMT+8 | 684 удаа Даланзадгад хотыг ариутгана2020-02-18 13:18 GMT+8 | 1368 удаа ШУУРХАЙ ШТАБЫН АЖЛЫН ХЭСЭГ "ГАШУУН СУХАЙТ” БООМТ, “ОЮУ ТОЛГОЙ” ТӨСЛИЙН ТАЛБАЙД АЖИЛЛАЛАА.2020-02-18 13:16 GMT+8 | 544 удаа КОРОНАВИРУСЭЭС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ АЖИЛД ТАВАНТОЛГОЙ КОМПАНИ ДЭМЖЛЭГ ҮЗҮҮЛЭВ2020-02-18 13:13 GMT+8 | 632 удаа ӨМНӨГОВЬ: Ерөнхий боловсролын сургуулийн зургаан барилга шинээр барина2020-02-18 13:12 GMT+8 | 824 удаа Монгол Улсын Засгийн газар хүмүүнлэгийн аян эхлүүллээ2020-02-18 13:06 GMT+8 | 376 удаа Гуравдугаар сарын 2-ныг дуустал банкууд 16:00 цаг хүртэл ажиллана2020-02-18 12:55 GMT+8 | 352 удаа "Эрдэнэс Тавантолгой" ногдол ашиг тараах эсэхээр хуралдаж байна2020-02-17 11:18 GMT+8 | 336 удаа Ханбогдод тусгаарласан иргэдийг 14 хоног хөл хорионд байлгана2020-02-17 11:16 GMT+8 | 468 удаа Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Цагаан сарын баярыг тэмдэглэхгүй байхыг уриалав2020-02-17 11:14 GMT+8 | 404 удаа ӨМНӨГОВЬ: МАСКНЫ НӨӨЦ ХАНГАЛТТАЙ БАЙНА2020-02-17 11:12 GMT+8 | 412 удаа СУМДЫН ЗАСАГ ДАРГА, ЭМТ-ИЙН УДИРДЛАГАТАЙ ЦАХИМ ХУРАЛ ХИЙЛЭЭ2020-02-17 11:10 GMT+8 | 332 удаа

АЛГУЙ УЛААН ЦАВЫН ДОМОГ

НИЙТЭЛСЭН: 2020-03-04 21:23 GMT+8

Хэрэв эрхэм та Улаанбаатар хотоос Даланзадгадыг зорин нисвэл яг нэг цагийн дараа таны суусан хөлөг атриа сархиа нь барзайж үрчийсэн улаан шар өнгийн чулууллагаас тогтсон сонин уулын дээгүүр гарах болно. Тэртээ өндрөөс түүний нугачаа нугалаа ийнхүү тод харагдаж байгаа юм чинь дэргэд очиж дээгүүр нь явганаар явбал ямар хэцүү бэрх болох нь аяндаа тодорхой. Урьдын цагт энэ ууланд “Шилийн сайн эрчүүд” гэж ард түмэнд алдаршсан оргодол хулгайч нар амь хоргодож байсан үнэн баримт бий билээ. Энэ бол Алгуй улаан цав.

Чонон нүдэт хочтой нутаг усандаа нэр муутай, ном эрдмээр тун тааруухан Чогров Лхарамба гэгч ганц бие лам байжээ. Тэр олонд нэрд гарсан онцгой эрдэмтэй лам болох гэж олон жил бодсон боловч олигтой юм хийж чадахгүй л байжээ. Тэгтэл “Олгой улаан цав” гэдэг онгож савдаг орогносон нэгэн газар байдаг нэгэн. Олон лам хувраг очоод ороолон савдагийг нь дарж чадаагүй гэж олны ам дамжсан үг сонсож гэнэ. Нэр төрд дуртай Чогров Лхарамба гуай нэг өдөр тэр ууланд очсон чинь нээрээ л цус шиг улаан хүрээн өнгөтэй хад асга бүхий уул байжээ. Хад чулуу нь хачин олон нүх сүв болсон хөл доороос нь хөвөрсөн урт могой гялалзсан хүмүүсийн ярьсан савдаг шүглэсэн байж мэдмээр газар байж гэнээ.

                     

За хө Чогров миний заяаг түших газар энэ мөн бололтой гэж бодоод “Олгой улаан цав” ын онгон савдагийг дарахаар ирлээ гэж ойр хавийн айл амьтанд зар тарааж сүсэгтэн олныг ятган үнэмшүүлж сүм дуган хүртэл бариулж аваад сүржигнэн суудаг болжээ. Гэтэл Олгой улаан цавын агуй хонгилоор оромж хийн амьдарч ойр хавийн баячуудын адуу малыг хошуу дамжуулан худалдаж барлаг ядуучуудад тусалдаг ”Шилийн сайн” нэгэн эр энд бүгдэг байжээ. Оргодол хулгайч энэ эр баяд ноёдын сүргээс тасалсан малаа  бартаа нугачаа ихтэй цавын хавцал жалганд нууж байгаад харанхуй шөнөөр харь хол хөөж аваачдаг байсан болохоор адуу малаа ор сураггүй алдсан баячууд Олгой улаан цавыг ороолон савдаг орогносон уул гэж олонд цуу тараасан нь оргодол хулгайч нар ч олны нүднээс нуугдахад тус болдог байв. Шилийн сайн эр нэгэн удаа алсын хошуунд адуу мал хөөж арилжаа хийж яваад замын айлаар буусан чинь Олгой улааэ цавын онгон савдгийг нь дарахаар онцгой чадалтай нэгэн лам ирсэн тухай сонсоод яаран явсаар орогнодог агуйдаа иртэл нээрээ л Олгой улаан цавын хад чулууг доргитол хэнгэрэг цан хангинаж байж гэнэ. Одоохон энэ ламыг эндээс  холдуулж онгон савдагтай гэдэг оргүй худал үг олон түмэнд илэрч магадгүй нь гэж бодоод оройхон шиг орогнодог агуйнаасаа гарч явтал ойрны нэг гүнзгий хавцалд барьсан багахан дуган дайралдаж хэнгэрэг цангийн дуу хэц хярыг цуурайтуулж байна гэнэ. Сайн эр ганц бие ламыг холдуулах ямар арга хэрэглэхээ амархан бодож олжээ. Өнгөрсөн өвөл нутгийн баяны сэтэртэй хөгшин буур айлынхаа залуу бууртай ноцолдож байгаад хэмхчүүлж үхсэн байж. Түүний толгой ясаар ламыг айлгая гэж шийдээд өгөрсөн хувхай толгойг авчирч соёо шүдийг улаанаар будаж, нүдэнд нь ногоон өнгийн шавар чихэж шар зосоор хамар самалдагийг ясыг халзлан будаж хүзүүний ясыг хэлхэн улаан эрээн даавуугаар ороон бэлтгэж авчээ. Орой болонгуут мань эр өнөөх толгойгоо авч дуганы гадаа ирэхэд ламбугай ганцаараа хоолоо зооглож байгаа бололтой байна гэнэ. Тэгээд гаднаас нь: Чонон нүдэт Чогров Лхарамба чи гараад ир” гэж сүрхий гэгч нь хашгирчээ. Өвгөн лам өндөсхийн цочсоноо хэнгэрэг цангаа авч ном тарни уншиж, дамар тачигнуулаад л сүрхий юм болж байна гэнэ. Тэгэхээр нь дуганы үүдийг нээж буурныхаа будаж янзалсан толгойг цухуйлган “Олгой улаан цавын онгон савдаг нь би байна. Одоохон эндээс холдохгүй бол оромж гэртэй чинь хамт аваад залгачихна шүү” гэж шүд амыг нь ярзагануулан хөдөлгөж нүд хамрыг нь эргэлдүүлэн харуулахад аягын чинээ нүдтэй аварга могой намайг хорлох нь гэж айхдаа ламын нүд нь орой дээрээ гарч шүд ам нь ангагнаж муухай гэжг ганц хашхираад муужраад уначихаж гэнэ.

                   

Үүнээс хойш үнхэлцгээ хагартал айсан лам үүгээр дахин үзэгдээгүй юм гэдэг. Олгойтой цус шиг муухай амьтан энэ ууланд орогнодог гэсэн цуу яриа тараах уулыг нэрийг өөрчлөхгүй бол болохгүй гэж лам айлдсан гэнэ. Түүнээс хойш энэ газар “Олгой биш Алгуй” гэдэг нэртэй болсон юм байх. Үхсэн буурын толгойноос амьд ат айна. Нэр төр хөөвөл нэг л өдөр хөглөнө гэдэн цэцэн мэргэн үг эндээс үүссэн байж ч магадгүй дээ гэж домог төгсдөг.

                                                                                                       Ахмад багш Ц.Лувсанцэрэн