Бямба гариг 2020/10/31
Доллар 0.00
Улаанбаатар-4C
Ихэрхэж дээрээс харах биш, ижилсэж мөр зэрэгцэн зүтгэх дайчин бүсгүй...2020-10-06 20:57 GMT+8 | 1612 удаа Галсандоржийн ЦОГ-ӨРНӨХ: БИДЭНД БОЛОМЖ БАЙНА, ХАРИН БИД ХАМТДАА ЗОГСОЛТГҮЙ УРАГШИЛЖ, ЗОРИГТОЙ ШИЙДЭХ УЧИРТАЙ2020-10-06 14:29 GMT+8 | 2208 удаа ЭМЧ ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН САЛБАРЫН ТӨЛӨӨЛЛИЙГ ӨГЛӨӨНИЙ ЦАЙНД УРЬЖ ЯРИЛЦЛАА2020-09-18 14:58 GMT+8 | 378 удаа С.ЦЭРЭНБАЯР: НОМГОН СУМЫНХАА ХЭТИЙН ХӨГЖЛИЙНХӨӨ ХӨРС СУУРИЙГ ТАВЬЖ ЧАДЛАА...2020-08-11 10:33 GMT+8 | 3800 удаа Д.Оюунтуяа: бусдын төлөө зүрх сэтгэлээ зориулж чаддаг хүн л жинхэнэ багш2020-05-19 19:45 GMT+8 | 6016 удаа Анхны лигийн “Аргамаг” багийн тухай дурсамжаа сөхөхөд...2020-05-18 19:33 GMT+8 | 7368 удаа НҮҮРСНИЙ ЗАМ ДУТААГҮЙ2020-05-10 21:02 GMT+8 | 7596 удаа Д.Загдрагчаа: Говьд тарьсан ногоо сайхан амттай байдаг2020-04-30 20:48 GMT+8 | 5068 удаа ИХ, ДЭЭД СУРГУУЛИЙН ЭЛСЭЛТИЙН БОСГО ОНООГ ТОГТООЛОО2020-04-21 17:19 GMT+8 | 1396 удаа ҮНИЙН САНАЛ АВАХ УРИЛГА2020-04-21 16:32 GMT+8 | 1120 удаа УУРХАЙЧИД ЗЭРЛЭГ АМЬТАД ХАМГААЛАН АЖИЛЛАЖ БАЙНА.2020-04-14 15:22 GMT+8 | 1404 удаа ЦАГ ҮЕИЙН АСУУДЛААР ЦАХИМ ХУРАЛ ХИЙЛЭЭ2020-04-14 15:19 GMT+8 | 932 удаа "АВЬЯАСЛАГ МӨНДӨӨЛЭЙ" УРАЛДААНЫ ДҮН ГАРЛАА2020-04-13 12:19 GMT+8 | 728 удаа ЖУУЛЧНЫ БААЗУУДАД 5000 ГАРУЙ СУУЛГАЦ ХҮЛЭЭЛГЭЖ ӨГЛӨӨ2020-04-13 12:09 GMT+8 | 2632 удаа ХҮҮХДИЙН ЗУСЛАН БАЙНГЫН ЦАХИЛГААНТАЙ БОЛНО2020-04-13 11:47 GMT+8 | 1080 удаа БАЯН-ОВОО СУМ ТӨВИЙН БҮСИЙН ШИЛДЭГ СУМ БОЛЛОО2020-04-12 01:09 GMT+8 | 1044 удаа Хамтын ажиллагааны санамж бичигт гарын үсэг зурлаа.2020-04-11 15:31 GMT+8 | 1444 удаа Ц.Цэцэгдэлгэр: 6000 ГАРУЙ БҮСГҮЙЧҮҮДЭД ДААЛИН, ЗҮҮ ОРООХ УРЛАЛЫГ ЗААЖ СУРГАЖЭЭ2020-04-10 12:44 GMT+8 | 5868 удаа АЙМГИЙН ХЭМЖЭЭНД МАЛ ТӨЛЛӨЛТ 24 ХУВЬТАЙ БАЙНА2020-04-09 19:38 GMT+8 | 688 удаа СУМ ХӨГЖҮҮЛЭХ САНГИЙН ҮНДСЭН ЗЭЭЛ, ХҮҮ ТӨЛӨХ ХУГАЦААГ ХОЙШЛУУЛЛАА2020-04-09 19:10 GMT+8 | 2972 удаа Х.Түмэнбаяр: Говийн хүмүүсийн бусдаас ялгардаг хүн чанар хаана гээгдчихэв ээ гэж бодогдож байсан2020-04-08 13:44 GMT+8 | 22212 удаа СОНГУУЛИЙН ЧИМЭЭ: МАН-ААС НЭР ДЭВШИГЧИД2020-04-01 10:44 GMT+8 | 5628 удаа СОНГУУЛИЙН ЧИМЭЭ: АН-ААС НЭР ДЭВШИГЧИД ТОДОРЧ ЭХЭЛЛЭЭ2020-03-31 12:06 GMT+8 | 8764 удаа Хичээл эхлэх хугацааг сунгах эсэхийг ойрын өдрүүдэд шийдвэрлэнэ2020-03-17 17:14 GMT+8 | 4188 удаа ТУГАЛЫН ЦОХИО БУЮУ ТУГИЙН ЦОХИОНЫ ДОМОГ2020-03-15 17:34 GMT+8 | 4196 удаа АЛГУЙ УЛААН ЦАВЫН ДОМОГ2020-03-04 21:23 GMT+8 | 8744 удаа БОРЗОНГИЙН ГОВИЙН ДОМОГ2020-03-04 21:10 GMT+8 | 4840 удаа ОНГИЙН ГОЛ, УЛААН НУУРЫН ТУХАЙ НЭГЭН ДОМОГ2020-03-04 17:22 GMT+8 | 16512 удаа ХАНБОГД УУЛЫН ЭЗНИЙ ТУХАЙ ДОМОГ2020-03-03 13:41 GMT+8 | 11772 удаа Зээлийн хүүг хойшлуулах саналыг УИХ-ын даргад тавьжээ2020-02-20 15:03 GMT+8 | 1512 удаа

ХАНБОГД УУЛЫН ЭЗНИЙ ТУХАЙ ДОМОГ

НИЙТЭЛСЭН: 2020-03-03 13:41 GMT+8

Монгол орны Богд нэртэй гурван зуун уулын нэг нь Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутагт оршдог Ханбогд уул юм.

Урьд нь 1924 онд байгуулсан Галба сумын бүрэлдэхүүнд байсан бөгөөд 1932 онд тус уулын нэрээр Ханбогд сум гэж нэрлэжээ. Ханбогд уул нь далайн төвшнөөс дээш 1451 метр өндөр шштлэг боржин чулууны цуллаг шахдасаас  тогтсон. Энэ чулууны насныг 293 сая жил гэж тогтоосон гэдэг. Нэн эртний үеийн ургамал, амьтдын яс, ургамлын навч, загасны мөр загвар олддог. Энэ ууланд 108 булаг рашаан, хоёр зуу гаруй төрлийн эмийн ургамал бий хэмээн тэмдэглэгдсэн байдаг.

Ийм баян тансаг үзэсгэлэн төгөлдөр Ханбогд уулын эзэн нь ширээ цагаан тэмээ унасан ногоон торгон дээлтэй хөрслөг бор охин баруун гартаа лимбэ хөгжим барьж үлээн аялгуулж, тэмээний бөхөндөө хурганы уут өлгөсөн уут дотроос нь аргалын эвэр цухуйсан байдалтай явдаг юм гэнэ. Иймээс энэ нутагт хонь, тэмээ хоёрыг өсгөхөд нэн тохиромжтой гэж үздэг.

Энэ хайрхан уулыг тахихдаа Ханбогд уулын тахилгын сан уншдаг. Тахилгын өмнө буян хишгийн даллага,алтангэрэл номыг 3 хоног уншаад, дөрөвдэхь өдрийн өглөө гягдар эргэж овоогоо ариусгаад тахилга эхлэж, цагаан тэмээг сэтэрлэн, лимбэ хөгжмийн ая дуу өргөдөг байсан гэдэг.

          

Дорнын их соён гийгүүлэгч, Буддын шашны нууц тарнийн их мастер Монголын театрыг үндэслэгч, зохиолч яруу найрагч 5 дугаар догшин  ноён хутагт Дулдуйтын Данзанравжаа 1828 онд Галбын ууланд гурван хийдийг байгуулах их үүргийг удирдан гүйцэтгэжээ. Энэ үед Ханбогд уулын домогтой холбоотой эмэгтэй хүнийг магтсан эмэгтэй хүний үзэсгэлэн төгөлдөр чанарыг дуулахаар “Үлэмжийн чанар” дууг зохиожээ.

1830 онд зохиогдсон энэ дууны үгийг сийлсэн 4,5 м өндөр, 3,2 м өргөн, 80 см зузаан, 19,7 тонн жинтэй боржин чулуугаар хийсэн дууны хөшөөг Дэмчогийн хийдийн гол хаалганы дэргэд 2008 оны 2 дугаар сарын нэгэнд босгосон билээ.

Ноён хутагтын уулын домогт зориулсан ая дуу анх “Лусад өргөх таван тахил” гэдэг нэртэй байсан гэх боловч сүүлийн зуун жилд “Үлэмжийн чанар” гэдэг нэрээр дэлгэрчээ

Ахмад багш С.Ренчинхорлоо агсны “Говь нутгийн гайхамшигт” түүх домгууд номноос