Говь гурван сайхан уулын лусын хаан, хангайн уулын лусын эзэнтэй үүлэн хөлгөөр холбоо барин уулзаж, одоо манай эзэмшлийн уул юм бүхнээрээ жигдэрч хангай нутагтай олон талаараа адилхан болох дөхлөө. Харин ганц урсгал ус дутуу л байна. Хангайн сүрлэг уулын эзэн та хамаг усаа байнга битгий хойш нь холдуулж туугаад байгаач, зарим хэсгийн нь нааш нь ирүүлээч хэмээн говийн лусын хааныг гуйхад нь хангайн лусын хаан зөвшөөрч гурав хоногийн дараа их ус урсгаж ирэхээр болон тохиролцож буцсан ажээ.
Ингээд хангайн лусын эзэн онгийн голын хөндийгөөрөө ус урсгаад урагшаа урсаж явахад нь Говь гурван сайхан уулын лусын хаан амдан очоод ийн хэлжээ: Ямар удаан урсгана вэ? гурав хоногт гэсэн чинь энд л явж байхдаа яадаг юм хэмээн зандрангуй хэлэхэд хангайн лусын хаана, Онгийн голыг эзэнтэй нь авчрах гээд жаахан удчихлаа.
Бага зэрэг хугацаа алдсан ч аваад ирлээ гээс урсгаж байгаа голын усаа үзүүлж, би хэлсэн амандаа хүрч байгаа биз гэхэд Говь гурван сайхан уулын лусын хаан: Хурдан явуулаач нааш нь голоо урсгахгүй байх чинь яагаа вэ? хэмээн догшрон зандрав.Гэтэл урьд нь ийм уцаартай лусын эзэн байхыг хараагүй Онгийн голын эзэн лусын охин айж цочихдоо ухаан балартан унаж, урсаж байсан ус нь ч бас зогсчихсон юм гэнэ.
Хангай лусын эзэн хүлээцгүй хандсан говийн лусын эзэнд дургүй нь хүрч урсгах гэж оролдсоноос зогсоох нь амархан, өгөөгүй биш өгсөн, урсгаад ойртуулаад ирж явахад нь улам цаашлаад яаруулаад байвал үүнээс илүү дөхүүлж чадахгүй гээд буцаад явчихжээ.
Ингээд тэр голын урсгал нь урагшаа илүү явсангүй тэндээ тогтсон юм гэдэг. Ийнхүү Онгийн улаан нуур болон туналзан тогтож, Хангайн нуруунаас гарч говийг зорьсон ганц гол болсон домогтой
Ахмад багш С.Ренчинхорлоо агсны Говь нутгийн гайхамшигт домгууд номноос.
Зургийг Б.Адьяа
