Өмнөговь аймгийн нутаг дахь түүх, соёлын дурсгал нь Монголын эртний түүхийн судалгаанд маш чухал байр суурийг эзлэдэг. Аймгийн Засаг даргын үйл ажиллагааны “Нутгийн хишиг” хөтөлбөрийн хүрээнд МУИС-ын Улаанбаатар сургуулийн Түүх археологийн тэнхимийн профессорын эрдэмтэд, судлаачдын багаар Гурвантэс сумын Баясах багт археологийн судалгааг хийлгүүлж байгаа ажээ. Эрдэмтэн судлаачдын судалгааны үр дүнд Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын газар нутгаас давтан болон шинээр нийт 1102 дурсгалт газраас, 5115 түүх, соёлын дурсгалыг бүртгэсэн нь аймгийн төдийгүй улсын хэмжээнд тэргүүлэх үзүүлэлт болсон гэж үзсэн төдийгүй энэ бүс нутагт чулуун зэвсгийн үеэс эхлээд 17, 18-р зууны үе хүртэлх 20 гаруй төрлийн дурсгал байгаа бөгөөд ихэнх хувийг Хадны зургийн дурсгал эзэлж байна.
Судлаачид 1168 хуудас бүхий 4 боть тайланг Өмнөговь аймгийн ЗДТГ, Байгаль орчин, аялал жуулчлалын газар, Соёл урлагийн газар зэрэг холбогдох байгууллагуудад албан ёсоор хүлээлгэн өгсөн бөгөөд цаашид тус судалгааг үндэслэн Аймгийн Соёл урлагийн газар, Байгаль, орчин Аялал жуулчлалын газар, Музей зэрэг байгууллагууд Гурвантэс сумын нутаг дахь 5115 дурсгалыг Соёлын өвийн улсын нэгдсэн бүртгэл, мэдээллийн санд бүртгүүлэх, онцгой ач холбогдол бүхий дурсгалыг сум, аймаг, улсын хамгаалалтад оруулах, хадны зургийн нэгдсэн үзэсгэлэн гаргах, аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүн болгох зэрэг ажлыг хамтран хэрэгжүүлэхээр болжээ.
