Даваа гариг 2019/10/14
Доллар 0.00
Улаанбаатар8C
НУУЦ, ХУДАЛ, ХУУРАМЧ МЭДЭЭЛЛИЙН ГАЙ2019-10-07 14:19 GMT+8 | 68 удаа ГОВИЙН ГАЙХАМШИГТ ЗУРГААГ ТА МЭДЭХ ҮҮ?2019-10-07 13:22 GMT+8 | 492 удаа МОНГОЛ ХҮҮХДҮҮД 3 ДАХЬ УДААГАА АЗИ ТИВИЙН АВАРГА БОЛЛОО2019-10-07 08:01 GMT+8 | 260 удаа СЭВРЭЙ СУМЫН МЯНГАТ МАЛЧИД 10 ӨРХ, 5 БАЙГУУЛЛАГЫГ МАЛЖУУЛЖЭЭ2019-10-05 11:57 GMT+8 | 356 удаа НЭГ БАЙГУУЛЛАГА- НЭГ САНААЧИЛГА АЯН ӨРНӨЖ БАЙНА2019-10-05 11:49 GMT+8 | 232 удаа EQ БА МЭДРЭМЖ2019-10-03 15:00 GMT+8 | 196 удаа БАЯЛГИЙН САН 2050 ОНД2019-10-03 09:31 GMT+8 | 236 удаа ШИНЭЭР 1000 ӨРХ БАЙНГЫН ТОГ ЦАХИЛГААНТАЙ БОЛНО2019-09-17 12:11 GMT+8 | 328 удаа ХУУЧИРСАН ШУГАМ СҮЛЖЭЭГ СОЛЬЖ БАЙНА2019-09-17 11:15 GMT+8 | 204 удаа НҮХЭН ЖОРЛОНГОО ӨӨРЧЛӨХӨД БАГА ХҮҮТЭЙ ЗЭЭЛ ОЛГОЖ БАЙНА2019-09-16 15:46 GMT+8 | 664 удаа ӨСВӨРИЙН ТАМИРЧИД 55 МЕДАЛЬ ХҮРТЖЭЭ2019-09-16 15:15 GMT+8 | 436 удаа ШИНЭЭР ГАЗАР ЭЗЭМШИХ ӨРГӨДӨЛ АВЧ ЭХЭЛЛЭЭ2019-09-13 18:43 GMT+8 | 4164 удаа БОЛОВСРОЛЫН БАЙГУУЛЛАГУУДАД УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ ХЯНАЛТ ШАЛГАЛТ ХИЙГДЭЖ БАЙНА.2019-09-13 18:31 GMT+8 | 360 удаа ЗӨГИЙ ОЛЗОО  ГЭРТЭЭ АВЧИРДАГ ШИГ........2019-09-09 00:37 GMT+8 | 1024 удаа 5 ТӨРӨЛД ДЭЛХИЙН РЕКОРДЫГ ЭВДЭЖ ГАЙХАМШИГТ АМЖИЛТЫН ЭЗЭН БОЛЛОО2019-09-06 12:27 GMT+8 | 1256 удаа Б.БУДЖАРГАЛ ШИЛДЭГ 5 ТАМИРЧНЫ НЭГ БОЛЛОО2019-09-03 21:41 GMT+8 | 756 удаа Ц.РАДНАА 15 ЖИЛ ХАДГАЛАГДСАН РЕКОРДЫГ ШИНЭЧИЛЛЭЭ2019-09-03 18:23 GMT+8 | 2428 удаа 700 ГАРУЙ САЯ ТӨГРӨГИЙН ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ ХИЙЖЭЭ2019-08-30 19:05 GMT+8 | 428 удаа МИНИЙ ААВ ТЭЭВЭРЧИН УРАЛДААН ДҮНГЭЭ ГАРГАЛАА2019-08-30 18:30 GMT+8 | 472 удаа ЗҮҮН САЙХАНЫ БҮХ ГУДАМЖ ГЭРЭЛТҮҮЛЭГТЭЙ БОЛНО2019-08-29 11:00 GMT+8 | 856 удаа Аймгийн хэмжээнд бүх бог малыг ариутгана2019-08-29 00:24 GMT+8 | 352 удаа Булаг сүүжийн уурхайн үйл ажиллагааг нь зогсоож нөхөн сэргээлт хийх үүрэг өглөө2019-08-28 23:46 GMT+8 | 696 удаа 21 МЭРГЭЖЛЭЭР ЭЛСЭЛТ АВЧ БАЙНА2019-08-19 23:00 GMT+8 | 872 удаа ИНЖЕНЕРИЙН ХИЙЦ 19 ХУДАГ ШИНЭЭР ГАРГАЖЭЭ2019-08-19 20:19 GMT+8 | 380 удаа Цагаан хад удахгүй тог цахилгаантай болно2019-08-19 19:49 GMT+8 | 556 удаа ЗАЛУУ БАГШ НАР ЧУУЛЖ БАЙНА2019-08-19 16:32 GMT+8 | 468 удаа Ли-гийн мэдэлд очсон Буурын хяр, Аягачийн тойром2019-08-19 13:31 GMT+8 | 3228 удаа Говийн баян бүрдэд Хятад компани олборлолт явуулж, эсэргүүцсэн малчин АМИА ХОРЛОНО гэж мэдэгдлээ2019-07-31 15:30 GMT+8 | 676 удаа МУСТА Б.ЦЭРЭН ОЧИР: ТЭШИНХЭН ЖОНЖУУЛЖ ЯВНА" ГОВИЙН ХҮМҮҮСИЙН СЭТГЭЛД ХҮРСЭН ДУУ2019-07-10 22:45 GMT+8 | 876 удаа АХМАДУУДЫН ХӨНГӨЛӨЛТТЭЙ ҮНЭЭР АМРАХ АМРАЛТ, СУВИЛАЛЫН ГАЗРЫН ЖАГСААЛТ2019-07-10 13:13 GMT+8 | 5660 удаа

ГОВЬ ГУРВАН САЙХАН УУЛЫН ДОМОГ

НИЙТЭЛСЭН: 2019-05-28 21:42 GMT+8

 

 Тэртээ холын нутгаас та тэнэгэр уудам говийг зорихдоо тэнхээт хүлгийнхээ гэгээвчээр харж ажигласан бол тэнгэр газрын савслаганд хөшиглөх цэнхэр уулс, тэгш талбиун цэлгэр өргөн талыг лав болгоосон бизээ. Уултай, устай, ургамал, амьтан жигд энэ газар маань унаган төрхөө алдалгүй хадгалж үлдсэн уран сайхан байгаль орчин нь урам сэргээж ухаан тэлэхээр нутаг юм шүү.

Хэрэв та нутгийн малчин айлаар зочилбол хэтэрхий өглөгч гэмээр гэрийн эзэгтэйн чанасан таны хэзээ ч амсаагүй ааг нь ханхалсан сүүтэй цай зооглож, хээрийн өвс, ногоо амтагдсан үндэсний хоолоор нь дайлуулна. Харин манай говийг мэдэхгүй хүнд бол халуун элс шуурч, амьсгал давхцуулсан хатуу өргөст бут хөл дороос хатгасан, харангадаж ангаж туйлдмаар хахир хэцүү  эзэнгүй цөл санаанд буудаг байх. Хааяа бас тийм суртал ухуулга ч байдаг л даа.

Таанын үнэр сэнгэсэн уудам талын өвчүүн дээгүүр талын бүргэд шиг дүүлэх мөнгөн хүлгээсээ таныг буухад тавтай морилохыг ерөөх мэт Гурван сайхан уул тосон авна.

Танд энэ уулын тухай нэгэн домог байдгийг өргөн барья.

Эрт урдын цагт гэнэ. Хангайн сайхан нутагт хангалуун чинээлэг амьдралтай ч ханах сэтгэл нь дутсан нэгэн баяных байжээ. Тэр айл тэрсхэн  төрсөн гурван сайхан охинтой юмсанжээ. Охид нь өсөн торниж олны харц булаасан онцгой ухаалгаараа орон нутагтаа гайхагдаж, гол шиг тэгшхэн нуруутай, гоо үзэсгэлэн төгөлдөр бүсгүйчүүд болж хадамд гарах нас бие гүйцээд байсан үе байв гэнээ. Харин хөрөнгө мөнгийн увидасыг хэт шүтдэг гэрийн эзэн , хөөрхөн хонгор охидынхоо хойчийн жаргалтай амьдралыг хороож баршгүй их мөнгө, хотоороо дүүрсэн мал сүрэгтэй холбож ухаардаг хомсхон бодолтой нэгэн байжээ. Ийм учраас л баян аав нь эдлэж дуусашгүй их хөрөнгөтэй хөгшин ноёдод гурван охиноо тэдний бага хатан болгож өгөхөөр сүй бэлэг төхөөрч сүрхий нууцгай бэлтгэж байгааг алаг хонгор үрсдээ аминаасаа илүү хайртай ээж нь мэдэж, хөөрхий миний танхил үрс минь хөгшин ноёдын талхинд өртөх нь гэж зүрх сэтгэлээ шимшрүүлэн байж нэг өдөр эл учрыг охиддоо хэлэхээс өөр аргагүйд хүрчээ.

 Хүний хайлан ээжийнх нь хэлсэн энэ үг хүсэл мөрөөдлийн жигүүрээ дэлгэж дэрвэж яваа онгон цэвэр зүрхийг нь хүйтэн төмрөөр хайрах мэт болж хүнд хэцүү тавилан хүлээж байгааг гэнэт мэдэрсэн тэд аав, ээж, ахан дүүсээсээ нууцлан зөвлөлдөж алс холын говь нутагт амьдрахаар зориг шулууджээ.

 

                            

 

Эд мөнгөнд толгойгоо мэдүүлсэн эцгийнхээ энэрэлгүй, хатуу сэтгэлд туйлаас гомдсон охид эрхлэж тоглож өссөн эх нутаг, ээж, аав, элгэн халуун  гал голомтоо үүрд орхин өгөөмөр зуны нэгэн өглөө өөрсдийн хайртай хурдан морьдоо унаж өндөр өндөр уулсыг давж, өргөн өргөн талыг гаталж, өлсөж ядрахыг огоорон явсаар өмнийн цэнхэр говийг зорин ирэхэд уужуу тайван ухаалаг зочломтгой уугуул нутгийн говьчууд умар зүгийн босуул охидод  учирсан гай зовлонг нь ухааран өрөвдөж, уужим сайхан говийнхоо унаган хүүхдүүд шигээ хайрлан угтаж гэнээ.

Гуйвашгүй чин зориг гарган гунигт амьдралаа орхиж ирсэн гурван сайхан бүсгүйн тухай мэдээ тал амхязгаараар нутаглаж баячуудын адууг өдөр шөнөгүй манан хээрээр гэр хийж, хэцээр дэр хийж амьдардаг Өлзийт, Цагаан, Цогт гэдэг гурван сайхан залуу хархүүгийн чихийг өнөөх дуулиант мэдээ нэгэн адил дэлсжээ. Нэг удаа 3 залуу сүргийн бэлчээрт уулзаж, элдвийг ярилцаж хүүрнэсээр хол нутгаас оргож ирсэн хүүхнүүдийн тухай ярианд шилжжээ. Баян ядуу хэнд ч бай байгалиас заяасан хайр сэтгэлийн уянга байдаг хойно холоос ирсэн хонгорхон бүсгүйчүүдтэй уулзаж учрах нэгэн санаатай болохоо ойлголцож адуун сүргийнхээ дотроос аргамаг сайхан хүлгүүдийг шилж адуу манах ээлжээ тааруулан явахаар болзоо тохирчээ.

      Тэр цагаас хойш орой бүр тэмдэгт газраа уулзаж, гурван бүсгүйнд очиж, хайр сэтгэлээ илчилж, ханилан сууж амьдрах тухайгаа хүртэл ярилцаж амжжээ. Гэтэл нэгэн шөнө гэрийн эзэн баян манааны хэдийг тандах эргүүл явуулж мань гурвын нууц явдлыг мэдчихэж гэнэ. Адуун сүргийг эзэнгүй орхиж, аргамаг хурдан хүлгүүдийг нь ээлжлэн унаж, амрагийн болзоонл очдгийг нь мэдсэ баяны хорсол буцалж адуучин гурвыг арав, арав банздаад хоёр хөлд нь хүнд гинж уяж хонины бэлчээрээс цааш холдох чадалгүй аргалчин болгочихсон учир амраг бүсгүйчүүддээ дахин очиж уулзах аргагүй болжээ. Хайрт хөвгүүд нь харгис эзний гарт өртсөн харамсалтай тохиолыг мэдсэн цагаас хойш гурван бүсгүй жил бүрийн аагим халуун зуны цагт сэтгэлийн гунигийг нь сэргээх гэж аадрын ариун хураа илгээж, хөхөө өвлийн цангинам хүйтэнд хөвөн зөөлөн цасаараа хучин энхрийлдэг болсон гэнээ.

Хагацан одсон цагаас хойш танхил залуу насны хайр сэтгэлийн үнэнчээ илтгэж адуучин гурван хөвгүүн Өлзийт овоо, Цогт овоо, Цагаан овоо гэдэг адилхан гурван толгод болж мөнхөрсөн гэнэ.Говьд идээшсэн гурван сайхана хүүхэн Гурвансайхан уул болон сүндэрлэж урин дулаан цаг ирэнгүүт хамгаас түрүүнд дугуй хээтэй ногоон торгон дээлээ өмсөцгөөн гунхаж, улирлын сэрүүн намар болонгуут цацагт цагаан эсгий тоорцог духлуулан гангарцгаадаг нь холоос ирэх учраатай хонгор хөвгүүдээ хүлээн харуулдаж байгаа нь тэр гэж домог өндөрлөдөг.

             

Арц гангын анхилам үнэр ханхилсан ариг цэнгэг рашаан, булгийн ус жирэлзсэн, ариун тунгалаг агаарын амт сэнгэнэсэн, аргаль, янгир сүрэг сүргээрээ бэлчээрлэсэн говийн сайхан хангай гэж нутгийнхан хайрлан хамгаалдаг гоо үзэсгэлэн төгөлдөр онгон дархан ууланд минь амран жуулчилж яваа танд урт удаан наслахыг ерөөе.

Өмнөговь аймгийн Даланзадгад сумын иргэн, ахмад багш Ц.Лувсанцэрэн