Мягмар гариг 2020/02/18
Доллар 0.00
Улаанбаатар-20C
"Эрдэнэс Тавантолгой" ногдол ашиг тараах эсэхээр хуралдаж байна2020-02-17 11:18 GMT+8 | 84 удаа Ханбогдод тусгаарласан иргэдийг 14 хоног хөл хорионд байлгана2020-02-17 11:16 GMT+8 | 160 удаа Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Цагаан сарын баярыг тэмдэглэхгүй байхыг уриалав2020-02-17 11:14 GMT+8 | 84 удаа ӨМНӨГОВЬ: МАСКНЫ НӨӨЦ ХАНГАЛТТАЙ БАЙНА2020-02-17 11:12 GMT+8 | 120 удаа СУМДЫН ЗАСАГ ДАРГА, ЭМТ-ИЙН УДИРДЛАГАТАЙ ЦАХИМ ХУРАЛ ХИЙЛЭЭ2020-02-17 11:10 GMT+8 | 60 удаа Ажлын цагаа богиносгож, гэрээс ажиллах боломжоор хангахыг уриаллаа2020-02-14 20:26 GMT+8 | 140 удаа Мал төллөх үеэр малчдад улсын нөөцөөс өвс олгох хүсэлтэй байгаагаа Шадар сайдад уламжлав2020-02-14 20:02 GMT+8 | 192 удаа СУМ ДУНДЫН ЭМНЭЛГИЙН БЭЛЭН БАЙДАЛТАЙ ТАНИЛЦЛАА2020-02-14 19:59 GMT+8 | 156 удаа ОРОН НУТГИЙН ЦАГДААГИЙН БАЙГУУЛЛАГУУД ХАМТРАН АЖИЛЛАЖ БАЙНА2020-02-14 19:54 GMT+8 | 224 удаа Согтууруулах ундаа коронавирусээс хамгаалж чадахгүй2020-02-14 19:52 GMT+8 | 116 удаа Хүнсний хомсдол үүсэхгүй2020-02-14 19:38 GMT+8 | 164 удаа Е баримтын бүртгэлээр халамжийн мөнгөө авах боломжтой2020-02-14 19:38 GMT+8 | 152 удаа Маргаашнаас ихэнх нутгаар хүйтний эрч суларна2020-02-14 19:37 GMT+8 | 192 удаа Өндөржүүлсэн бэлэн байдлын үед авах арга хэмжээ2020-02-13 12:47 GMT+8 | 260 удаа Улаан чулууг иргэд ухаад найм хонож байна гэв2020-02-13 12:46 GMT+8 | 240 удаа “Эерэг өөрчлөлтүүд” гарч буйг онцлов2020-02-13 12:44 GMT+8 | 244 удаа Шинэ коронавирусний халдвараас сэргийлэх зөвлөмж хүргүүлэв2020-02-13 12:43 GMT+8 | 160 удаа Шинжилгээний хариу сөрөг гарсан тул Замын-Үүдэд саатуулсан 106 хүнийг заавар зөвлөмжийн дагуу явуулахаар боллоо2020-02-13 12:41 GMT+8 | 292 удаа УЛСЫН АВАРГА ТАРИАЛАНЧААР Ч.ОДСҮРЭН ТОДОРЛОО2020-02-12 18:14 GMT+8 | 344 удаа ӨМНӨГОВЬ АЙМГААС УЛСЫН АВАРГА МАЛЧИН 7 ТОДОРЛОО2020-02-12 15:30 GMT+8 | 1260 удаа Ө.Энхтүвшин: Гамшгаас хамгаалах өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүллээ2020-02-12 15:26 GMT+8 | 244 удаа ДОХИО!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ2020-02-12 15:15 GMT+8 | 724 удаа ЭМЯ: Манай улс халдвар тархах эрсдэлтэй орны тоонд багтсан хэвээр байна2020-02-12 15:14 GMT+8 | 204 удаа 12 иргэний шинжилгээний хариу сөрөг гэж гарчээ2020-02-12 15:13 GMT+8 | 208 удаа Гашуунсухайт боомтод тусгаарлагдсан 12 хүний шинжилгээний сорьцыг ХӨСҮТ рүү явуулаад байна2020-02-11 16:48 GMT+8 | 60 удаа Гашуунсухайт боомтоор орж ирсэн 27 иргэнийг тусгаарлаад байна2020-02-11 14:11 GMT+8 | 84 удаа Цагаан сарын баярыг хориглож нүүрс тээврийг зогсоолоо2020-02-10 16:41 GMT+8 | 1804 удаа Авто тээврийн шалган нэвтрүүлэх найман товчооноос сэжигтэй тохиолдол бүртгэгдээгүй2020-02-10 13:54 GMT+8 | 404 удаа ОРОН НУТАГТ ШИНЭ ТЕХНОЛОГИ БОЛОН НОГООН ТЕХНОЛОГИЙГ ДЭМЖИХ ТӨСЛИЙН СОНГОН ШАЛГАРУУЛАЛТАД ТАНЫГ УРЬЖ БАЙНА2020-02-10 13:51 GMT+8 | 328 удаа Ханбогдтой хиллэдэг хотод коронавирусын хоёр тохиолдол бүртгэгдлээ2020-02-10 13:36 GMT+8 | 196 удаа
М.Ууганбаяр: Монгол хэл бол хүчирхэг, дархлаа сайтай хэл2020-02-03 16:53 GMT+8 | 7856 удаа Ж.Уянга: Aялал жуулчлалыг шинжлэх ухаанчаар хөгжүүлэх цаг нь болсон2020-01-28 17:09 GMT+8 | 5192 удаа АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГЫН АЛБАН ДААЛГАВАР ГАРЛАА2020-01-27 13:22 GMT+8 | 3624 удаа С.Мөнхжаргал, Ж.Дагвасамба нар ерөөлийн төрөлд өв уламжлагчаар бүртгэгджээ2020-02-03 16:47 GMT+8 | 2992 удаа Сургууль, цэцэрлэгийг гуравдугаар сарын 2 хүртэл АМРААНА2020-01-24 17:19 GMT+8 | 2240 удаа У.Тунгалаг: Малчин өвөө, эмээ дээрээ өссөн маань миний амьдралын чигийг заасан хамгийн үнэт зүйл2020-02-07 16:04 GMT+8 | 1944 удаа Цагаан сарын баярыг хориглож нүүрс тээврийг зогсоолоо2020-02-10 16:41 GMT+8 | 1804 удаа ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ХУРАЛДААНААР НӨАТ-ын буцаан олголтыг энэ сарын 10-ны өдрөөс эхлэн олгоно2020-02-04 15:58 GMT+8 | 1680 удаа Ж.Амарсанаа: Ухань руу явах сайн дурын багт 65 эмч нэгдлээ2020-01-30 13:24 GMT+8 | 1596 удаа НАР ҮДЭЛСЭН ГОВЬ2020-02-03 16:59 GMT+8 | 1364 удаа Алдарт эхийн одонгийн мөнгийг сар шинийн өмнө олгоно2020-01-20 18:03 GMT+8 | 1280 удаа ӨМНӨГОВЬ АЙМГААС УЛСЫН АВАРГА МАЛЧИН 7 ТОДОРЛОО2020-02-12 15:30 GMT+8 | 1260 удаа 1940 оноос хойш ажиглагдсан 5 дахь дулаан жил тохиожээ2020-01-20 18:03 GMT+8 | 1208 удаа Монгол Улсын гурван сая дахь иргэн Х.Монголжин охин өнөөдөр 5 нас хүрч байна2020-01-24 14:08 GMT+8 | 1084 удаа Ухань хотод МОНГОЛ ЭМЧ нарын баг ажиллахаар болжээ2020-01-29 19:04 GMT+8 | 956 удаа БНХАУ-тай хиллэдэг найман боомтод улс хоорондын зорчигчдын тээврийг тодорхойгүй хугацаагаар зогсоожээ2020-01-27 13:29 GMT+8 | 920 удаа Хөгжимт жүжгийн театрын уран бүтээлчид амны хаалт хийж байна2020-01-31 16:29 GMT+8 | 872 удаа Гэр хорооллын айлууд "юнивишн"-д холбогдоно2020-02-03 16:46 GMT+8 | 844 удаа Булган сум лицензгүй сум боллоо2020-02-04 15:20 GMT+8 | 788 удаа Сурагчдад онлайн сургалт явуулна2020-01-24 19:00 GMT+8 | 788 удаа ХИЛИЙН БООМТОД ХАМТАРСАН БАГ АЖИЛЛАЖ БАЙНА2020-02-04 16:06 GMT+8 | 754 удаа Олон нийтийг хамарсан үйл ажиллагаа зохион байгуулахгүй байхыг зөвлөв2020-01-27 13:19 GMT+8 | 748 удаа ДОХИО!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ2020-02-12 15:15 GMT+8 | 724 удаа Хүүхэд, ахмадын "Эрүүл манлай" эмнэлэг нээлтээ хийлээ2020-01-28 17:25 GMT+8 | 712 удаа Орон нутгийн сонгуулийн хуулийг баталлаа2020-01-30 13:10 GMT+8 | 676 удаа Говийн нутгаар 8 градус дулаан байна2020-02-07 16:02 GMT+8 | 676 удаа АХМАДЫН ХОРООНООС САЙН ҮЙЛСЫН АЯН ЗОХИОЛОО...2020-02-06 19:16 GMT+8 | 648 удаа УИХ-ын сонгуулиар Өмнөговь аймагт ХОЁР мандат олгов2020-01-31 16:20 GMT+8 | 632 удаа М.Эрхэмбаяр "ҮНЭМЛЭХҮЙ АВАРГА" боллоо2020-01-28 17:26 GMT+8 | 616 удаа Хилийн боомтуудад ажиллаж буй алба хаагчдад амны хаалт, термометр хүлээлгэн өглөө2020-02-04 15:16 GMT+8 | 588 удаа

ГОВЬ ГУРВАН САЙХАН УУЛЫН ДОМОГ

НИЙТЭЛСЭН: 2019-05-28 21:42 GMT+8

 

 Тэртээ холын нутгаас та тэнэгэр уудам говийг зорихдоо тэнхээт хүлгийнхээ гэгээвчээр харж ажигласан бол тэнгэр газрын савслаганд хөшиглөх цэнхэр уулс, тэгш талбиун цэлгэр өргөн талыг лав болгоосон бизээ. Уултай, устай, ургамал, амьтан жигд энэ газар маань унаган төрхөө алдалгүй хадгалж үлдсэн уран сайхан байгаль орчин нь урам сэргээж ухаан тэлэхээр нутаг юм шүү.

Хэрэв та нутгийн малчин айлаар зочилбол хэтэрхий өглөгч гэмээр гэрийн эзэгтэйн чанасан таны хэзээ ч амсаагүй ааг нь ханхалсан сүүтэй цай зооглож, хээрийн өвс, ногоо амтагдсан үндэсний хоолоор нь дайлуулна. Харин манай говийг мэдэхгүй хүнд бол халуун элс шуурч, амьсгал давхцуулсан хатуу өргөст бут хөл дороос хатгасан, харангадаж ангаж туйлдмаар хахир хэцүү  эзэнгүй цөл санаанд буудаг байх. Хааяа бас тийм суртал ухуулга ч байдаг л даа.

Таанын үнэр сэнгэсэн уудам талын өвчүүн дээгүүр талын бүргэд шиг дүүлэх мөнгөн хүлгээсээ таныг буухад тавтай морилохыг ерөөх мэт Гурван сайхан уул тосон авна.

Танд энэ уулын тухай нэгэн домог байдгийг өргөн барья.

Эрт урдын цагт гэнэ. Хангайн сайхан нутагт хангалуун чинээлэг амьдралтай ч ханах сэтгэл нь дутсан нэгэн баяных байжээ. Тэр айл тэрсхэн  төрсөн гурван сайхан охинтой юмсанжээ. Охид нь өсөн торниж олны харц булаасан онцгой ухаалгаараа орон нутагтаа гайхагдаж, гол шиг тэгшхэн нуруутай, гоо үзэсгэлэн төгөлдөр бүсгүйчүүд болж хадамд гарах нас бие гүйцээд байсан үе байв гэнээ. Харин хөрөнгө мөнгийн увидасыг хэт шүтдэг гэрийн эзэн , хөөрхөн хонгор охидынхоо хойчийн жаргалтай амьдралыг хороож баршгүй их мөнгө, хотоороо дүүрсэн мал сүрэгтэй холбож ухаардаг хомсхон бодолтой нэгэн байжээ. Ийм учраас л баян аав нь эдлэж дуусашгүй их хөрөнгөтэй хөгшин ноёдод гурван охиноо тэдний бага хатан болгож өгөхөөр сүй бэлэг төхөөрч сүрхий нууцгай бэлтгэж байгааг алаг хонгор үрсдээ аминаасаа илүү хайртай ээж нь мэдэж, хөөрхий миний танхил үрс минь хөгшин ноёдын талхинд өртөх нь гэж зүрх сэтгэлээ шимшрүүлэн байж нэг өдөр эл учрыг охиддоо хэлэхээс өөр аргагүйд хүрчээ.

 Хүний хайлан ээжийнх нь хэлсэн энэ үг хүсэл мөрөөдлийн жигүүрээ дэлгэж дэрвэж яваа онгон цэвэр зүрхийг нь хүйтэн төмрөөр хайрах мэт болж хүнд хэцүү тавилан хүлээж байгааг гэнэт мэдэрсэн тэд аав, ээж, ахан дүүсээсээ нууцлан зөвлөлдөж алс холын говь нутагт амьдрахаар зориг шулууджээ.

 

                            

 

Эд мөнгөнд толгойгоо мэдүүлсэн эцгийнхээ энэрэлгүй, хатуу сэтгэлд туйлаас гомдсон охид эрхлэж тоглож өссөн эх нутаг, ээж, аав, элгэн халуун  гал голомтоо үүрд орхин өгөөмөр зуны нэгэн өглөө өөрсдийн хайртай хурдан морьдоо унаж өндөр өндөр уулсыг давж, өргөн өргөн талыг гаталж, өлсөж ядрахыг огоорон явсаар өмнийн цэнхэр говийг зорин ирэхэд уужуу тайван ухаалаг зочломтгой уугуул нутгийн говьчууд умар зүгийн босуул охидод  учирсан гай зовлонг нь ухааран өрөвдөж, уужим сайхан говийнхоо унаган хүүхдүүд шигээ хайрлан угтаж гэнээ.

Гуйвашгүй чин зориг гарган гунигт амьдралаа орхиж ирсэн гурван сайхан бүсгүйн тухай мэдээ тал амхязгаараар нутаглаж баячуудын адууг өдөр шөнөгүй манан хээрээр гэр хийж, хэцээр дэр хийж амьдардаг Өлзийт, Цагаан, Цогт гэдэг гурван сайхан залуу хархүүгийн чихийг өнөөх дуулиант мэдээ нэгэн адил дэлсжээ. Нэг удаа 3 залуу сүргийн бэлчээрт уулзаж, элдвийг ярилцаж хүүрнэсээр хол нутгаас оргож ирсэн хүүхнүүдийн тухай ярианд шилжжээ. Баян ядуу хэнд ч бай байгалиас заяасан хайр сэтгэлийн уянга байдаг хойно холоос ирсэн хонгорхон бүсгүйчүүдтэй уулзаж учрах нэгэн санаатай болохоо ойлголцож адуун сүргийнхээ дотроос аргамаг сайхан хүлгүүдийг шилж адуу манах ээлжээ тааруулан явахаар болзоо тохирчээ.

      Тэр цагаас хойш орой бүр тэмдэгт газраа уулзаж, гурван бүсгүйнд очиж, хайр сэтгэлээ илчилж, ханилан сууж амьдрах тухайгаа хүртэл ярилцаж амжжээ. Гэтэл нэгэн шөнө гэрийн эзэн баян манааны хэдийг тандах эргүүл явуулж мань гурвын нууц явдлыг мэдчихэж гэнэ. Адуун сүргийг эзэнгүй орхиж, аргамаг хурдан хүлгүүдийг нь ээлжлэн унаж, амрагийн болзоонл очдгийг нь мэдсэ баяны хорсол буцалж адуучин гурвыг арав, арав банздаад хоёр хөлд нь хүнд гинж уяж хонины бэлчээрээс цааш холдох чадалгүй аргалчин болгочихсон учир амраг бүсгүйчүүддээ дахин очиж уулзах аргагүй болжээ. Хайрт хөвгүүд нь харгис эзний гарт өртсөн харамсалтай тохиолыг мэдсэн цагаас хойш гурван бүсгүй жил бүрийн аагим халуун зуны цагт сэтгэлийн гунигийг нь сэргээх гэж аадрын ариун хураа илгээж, хөхөө өвлийн цангинам хүйтэнд хөвөн зөөлөн цасаараа хучин энхрийлдэг болсон гэнээ.

Хагацан одсон цагаас хойш танхил залуу насны хайр сэтгэлийн үнэнчээ илтгэж адуучин гурван хөвгүүн Өлзийт овоо, Цогт овоо, Цагаан овоо гэдэг адилхан гурван толгод болж мөнхөрсөн гэнэ.Говьд идээшсэн гурван сайхана хүүхэн Гурвансайхан уул болон сүндэрлэж урин дулаан цаг ирэнгүүт хамгаас түрүүнд дугуй хээтэй ногоон торгон дээлээ өмсөцгөөн гунхаж, улирлын сэрүүн намар болонгуут цацагт цагаан эсгий тоорцог духлуулан гангарцгаадаг нь холоос ирэх учраатай хонгор хөвгүүдээ хүлээн харуулдаж байгаа нь тэр гэж домог өндөрлөдөг.

             

Арц гангын анхилам үнэр ханхилсан ариг цэнгэг рашаан, булгийн ус жирэлзсэн, ариун тунгалаг агаарын амт сэнгэнэсэн, аргаль, янгир сүрэг сүргээрээ бэлчээрлэсэн говийн сайхан хангай гэж нутгийнхан хайрлан хамгаалдаг гоо үзэсгэлэн төгөлдөр онгон дархан ууланд минь амран жуулчилж яваа танд урт удаан наслахыг ерөөе.

Өмнөговь аймгийн Даланзадгад сумын иргэн, ахмад багш Ц.Лувсанцэрэн