Мягмар гариг 2020/02/18
Доллар 0.00
Улаанбаатар-19C
"Эрдэнэс Тавантолгой" ногдол ашиг тараах эсэхээр хуралдаж байна2020-02-17 11:18 GMT+8 | 84 удаа Ханбогдод тусгаарласан иргэдийг 14 хоног хөл хорионд байлгана2020-02-17 11:16 GMT+8 | 164 удаа Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Цагаан сарын баярыг тэмдэглэхгүй байхыг уриалав2020-02-17 11:14 GMT+8 | 84 удаа ӨМНӨГОВЬ: МАСКНЫ НӨӨЦ ХАНГАЛТТАЙ БАЙНА2020-02-17 11:12 GMT+8 | 120 удаа СУМДЫН ЗАСАГ ДАРГА, ЭМТ-ИЙН УДИРДЛАГАТАЙ ЦАХИМ ХУРАЛ ХИЙЛЭЭ2020-02-17 11:10 GMT+8 | 60 удаа Ажлын цагаа богиносгож, гэрээс ажиллах боломжоор хангахыг уриаллаа2020-02-14 20:26 GMT+8 | 140 удаа Мал төллөх үеэр малчдад улсын нөөцөөс өвс олгох хүсэлтэй байгаагаа Шадар сайдад уламжлав2020-02-14 20:02 GMT+8 | 192 удаа СУМ ДУНДЫН ЭМНЭЛГИЙН БЭЛЭН БАЙДАЛТАЙ ТАНИЛЦЛАА2020-02-14 19:59 GMT+8 | 156 удаа ОРОН НУТГИЙН ЦАГДААГИЙН БАЙГУУЛЛАГУУД ХАМТРАН АЖИЛЛАЖ БАЙНА2020-02-14 19:54 GMT+8 | 224 удаа Согтууруулах ундаа коронавирусээс хамгаалж чадахгүй2020-02-14 19:52 GMT+8 | 116 удаа Хүнсний хомсдол үүсэхгүй2020-02-14 19:38 GMT+8 | 164 удаа Е баримтын бүртгэлээр халамжийн мөнгөө авах боломжтой2020-02-14 19:38 GMT+8 | 152 удаа Маргаашнаас ихэнх нутгаар хүйтний эрч суларна2020-02-14 19:37 GMT+8 | 192 удаа Өндөржүүлсэн бэлэн байдлын үед авах арга хэмжээ2020-02-13 12:47 GMT+8 | 260 удаа Улаан чулууг иргэд ухаад найм хонож байна гэв2020-02-13 12:46 GMT+8 | 240 удаа “Эерэг өөрчлөлтүүд” гарч буйг онцлов2020-02-13 12:44 GMT+8 | 244 удаа Шинэ коронавирусний халдвараас сэргийлэх зөвлөмж хүргүүлэв2020-02-13 12:43 GMT+8 | 160 удаа Шинжилгээний хариу сөрөг гарсан тул Замын-Үүдэд саатуулсан 106 хүнийг заавар зөвлөмжийн дагуу явуулахаар боллоо2020-02-13 12:41 GMT+8 | 292 удаа УЛСЫН АВАРГА ТАРИАЛАНЧААР Ч.ОДСҮРЭН ТОДОРЛОО2020-02-12 18:14 GMT+8 | 344 удаа ӨМНӨГОВЬ АЙМГААС УЛСЫН АВАРГА МАЛЧИН 7 ТОДОРЛОО2020-02-12 15:30 GMT+8 | 1260 удаа Ө.Энхтүвшин: Гамшгаас хамгаалах өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүллээ2020-02-12 15:26 GMT+8 | 244 удаа ДОХИО!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ2020-02-12 15:15 GMT+8 | 728 удаа ЭМЯ: Манай улс халдвар тархах эрсдэлтэй орны тоонд багтсан хэвээр байна2020-02-12 15:14 GMT+8 | 204 удаа 12 иргэний шинжилгээний хариу сөрөг гэж гарчээ2020-02-12 15:13 GMT+8 | 208 удаа Гашуунсухайт боомтод тусгаарлагдсан 12 хүний шинжилгээний сорьцыг ХӨСҮТ рүү явуулаад байна2020-02-11 16:48 GMT+8 | 60 удаа Гашуунсухайт боомтоор орж ирсэн 27 иргэнийг тусгаарлаад байна2020-02-11 14:11 GMT+8 | 84 удаа Цагаан сарын баярыг хориглож нүүрс тээврийг зогсоолоо2020-02-10 16:41 GMT+8 | 1804 удаа Авто тээврийн шалган нэвтрүүлэх найман товчооноос сэжигтэй тохиолдол бүртгэгдээгүй2020-02-10 13:54 GMT+8 | 404 удаа ОРОН НУТАГТ ШИНЭ ТЕХНОЛОГИ БОЛОН НОГООН ТЕХНОЛОГИЙГ ДЭМЖИХ ТӨСЛИЙН СОНГОН ШАЛГАРУУЛАЛТАД ТАНЫГ УРЬЖ БАЙНА2020-02-10 13:51 GMT+8 | 328 удаа Ханбогдтой хиллэдэг хотод коронавирусын хоёр тохиолдол бүртгэгдлээ2020-02-10 13:36 GMT+8 | 196 удаа
М.Ууганбаяр: Монгол хэл бол хүчирхэг, дархлаа сайтай хэл2020-02-03 16:53 GMT+8 | 7860 удаа Ж.Уянга: Aялал жуулчлалыг шинжлэх ухаанчаар хөгжүүлэх цаг нь болсон2020-01-28 17:09 GMT+8 | 5192 удаа АЙМГИЙН ЗАСАГ ДАРГЫН АЛБАН ДААЛГАВАР ГАРЛАА2020-01-27 13:22 GMT+8 | 3624 удаа С.Мөнхжаргал, Ж.Дагвасамба нар ерөөлийн төрөлд өв уламжлагчаар бүртгэгджээ2020-02-03 16:47 GMT+8 | 2992 удаа Сургууль, цэцэрлэгийг гуравдугаар сарын 2 хүртэл АМРААНА2020-01-24 17:19 GMT+8 | 2240 удаа У.Тунгалаг: Малчин өвөө, эмээ дээрээ өссөн маань миний амьдралын чигийг заасан хамгийн үнэт зүйл2020-02-07 16:04 GMT+8 | 1952 удаа Цагаан сарын баярыг хориглож нүүрс тээврийг зогсоолоо2020-02-10 16:41 GMT+8 | 1804 удаа ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ХУРАЛДААНААР НӨАТ-ын буцаан олголтыг энэ сарын 10-ны өдрөөс эхлэн олгоно2020-02-04 15:58 GMT+8 | 1680 удаа Ж.Амарсанаа: Ухань руу явах сайн дурын багт 65 эмч нэгдлээ2020-01-30 13:24 GMT+8 | 1596 удаа НАР ҮДЭЛСЭН ГОВЬ2020-02-03 16:59 GMT+8 | 1364 удаа Алдарт эхийн одонгийн мөнгийг сар шинийн өмнө олгоно2020-01-20 18:03 GMT+8 | 1280 удаа ӨМНӨГОВЬ АЙМГААС УЛСЫН АВАРГА МАЛЧИН 7 ТОДОРЛОО2020-02-12 15:30 GMT+8 | 1260 удаа 1940 оноос хойш ажиглагдсан 5 дахь дулаан жил тохиожээ2020-01-20 18:03 GMT+8 | 1208 удаа Монгол Улсын гурван сая дахь иргэн Х.Монголжин охин өнөөдөр 5 нас хүрч байна2020-01-24 14:08 GMT+8 | 1084 удаа Ухань хотод МОНГОЛ ЭМЧ нарын баг ажиллахаар болжээ2020-01-29 19:04 GMT+8 | 956 удаа БНХАУ-тай хиллэдэг найман боомтод улс хоорондын зорчигчдын тээврийг тодорхойгүй хугацаагаар зогсоожээ2020-01-27 13:29 GMT+8 | 920 удаа Хөгжимт жүжгийн театрын уран бүтээлчид амны хаалт хийж байна2020-01-31 16:29 GMT+8 | 872 удаа Гэр хорооллын айлууд "юнивишн"-д холбогдоно2020-02-03 16:46 GMT+8 | 844 удаа Булган сум лицензгүй сум боллоо2020-02-04 15:20 GMT+8 | 788 удаа Сурагчдад онлайн сургалт явуулна2020-01-24 19:00 GMT+8 | 788 удаа ХИЛИЙН БООМТОД ХАМТАРСАН БАГ АЖИЛЛАЖ БАЙНА2020-02-04 16:06 GMT+8 | 754 удаа Олон нийтийг хамарсан үйл ажиллагаа зохион байгуулахгүй байхыг зөвлөв2020-01-27 13:19 GMT+8 | 748 удаа ДОХИО!!! Цаг агаарын аюултай үзэгдлээс сэрэмжлүүлэх мэдээ2020-02-12 15:15 GMT+8 | 728 удаа Хүүхэд, ахмадын "Эрүүл манлай" эмнэлэг нээлтээ хийлээ2020-01-28 17:25 GMT+8 | 712 удаа Орон нутгийн сонгуулийн хуулийг баталлаа2020-01-30 13:10 GMT+8 | 676 удаа Говийн нутгаар 8 градус дулаан байна2020-02-07 16:02 GMT+8 | 676 удаа АХМАДЫН ХОРООНООС САЙН ҮЙЛСЫН АЯН ЗОХИОЛОО...2020-02-06 19:16 GMT+8 | 648 удаа УИХ-ын сонгуулиар Өмнөговь аймагт ХОЁР мандат олгов2020-01-31 16:20 GMT+8 | 632 удаа М.Эрхэмбаяр "ҮНЭМЛЭХҮЙ АВАРГА" боллоо2020-01-28 17:26 GMT+8 | 616 удаа Хилийн боомтуудад ажиллаж буй алба хаагчдад амны хаалт, термометр хүлээлгэн өглөө2020-02-04 15:16 GMT+8 | 588 удаа

НУУЦ, ХУДАЛ, ХУУРАМЧ МЭДЭЭЛЛИЙН ГАЙ

НИЙТЭЛСЭН: 2019-10-07 14:19 GMT+8

Иргэдийн мэдээлэл авах эрх бол төрийн ажилтнууд эрх мэдлээ хувьдаа ашиглан авлига авах, ардчиллыг нураах аливаа оролдлогоос сэргийлэхэд чухал үүрэгтэй. Монголчуудад энэ эрхээ хэрэгжүүлэх боломж бага, төрийн байгууллагууд, ялангуяа төрийн өмчит хуулийн этгээдийн мэдээлэл ил тод бус, нууцлаг хэвээр байна. Мөн эдүгээ худал болон хуурамч мэдээлэл улам бүр олширч, сонгуулийн үр дүнд хүртэл нөлөөлөх оролдлого гарч байна. Монгол улсын төр засаг иргэдийнхээ мэдээлэл авах эрхийг нь хангаж, иргэд нь худал болон хуурамч мэдээллийг ялган салгаж чадахгүй байна.

Нууц мэдээлэл                        

2011 онд батлагдсан мэдээллийн ил тод байдал ба мэдээлэл авах эрхийн тухай хуулиар монголд төр ба төрийн өмчит хуулийн этгээд нь иргэдийг ил тод нээлттэй мэдээллээр хангах үүрэгтэй. Гэвч энэ хуулийг батлахдаа холбогдох хууль тогтоомжид нэмэлт өөрчлөлт оруулаагүйн улмаас хуулиуд хоорондоо зөрчилдөж, төрийн байгууллагууд, ажилтнууд нь тэдгээрийг ашиглан нээлттэй байх ёстой маш олон мэдээллийг нууцалсаар байна.

Энэ талаар “Глоб Интернэшнл” ТББ-аас “Олон улсын хэм хэмжээнд нийцсэн хуулиар дамжуулан олон нийтийн мэдээлэлтэй байх эрхийг дэмжих нь” төсөл хэрэгжүүлжээ. Төслийн хүрээнд кэйс судалгаа болон “Мэдээлэлтэй байх эрхийг хязгаарлаж буй тогтоомжийн дүн шинжилгээ” хийжээ. Энэ кэйс судалгааны хүрээнд төрийн нэр бүхий 16 байгууллагад тодорхой мэдээлэл авах хүсэлт гаргажээ. Хөдөлмөр, нийгэм хамгааллын яам болон Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг болох Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн газар хүсэлтэд ямар ч хариу өгөөгүй аж. Мөн манай улсад мэдээлэлтэй байх эрхийг улам бүр хязгаарлаж буй нь тогтоогдов. Төрийн нууцад хамааруулсан мэдээллийн тоо 1995-2004 оны хооронд 22 байсан бол 2019 онд 565 болжээ.

350a7d06e30f0899cfd03960e40246cb.png

Монголд мэдээллийг нууцлаад зогсохгүй, Мэдээллийн ил тод байдал ба мэдээлэл авах эрхийн тухай хуулийн хэрэгжилтийг хариуцсан байгууллага ч байхгүй тул, иргэд ийнхүү эрхээ эдлэж чаддаггүй ажээ. Мэдээлэл улам бүр нууцлагдах болсон нь МУ-д авлига, шударга бус өрсөлдөөн газар авч буйн суурь шалтгаан.

Худал болон хуурамч мэдээлэл 

МУ-д иргэд мэдээлэл авах эрхээ бүрэн эдлэж чадахгүй, төрийн мэдээлэл нууц хэвээр байгаатай зэрэгцээд олдсон мэдээлэл нь худал, эсвэл хуурамч байх нь элбэг болж байна. Нийгмийн мэдээллийн сүлжээ, зарим мэдээллийн хэрэгслээр цацагдсан мэдээллийг бодитой, батлах баримттай эсэхийг иргэд ялгаж мэдэхгүй эсвэл шалгаж чадахгүй байна. Худал мэдээллийг (misinformation) давтан цацах нь иргэдийг түүнд итгэхэд хүргэж, улмаар нийгмийг төөрөлдүүлж байна.

Мөн зорилготойгоор тараасан хуурамч мэдээлэл (disinformation) нь үг хэлэх, эвлэлдэн нэгдэх, хүний эрхийг хамгаалах зэрэг ардчиллын үнэт зүйлийг сулруулж, нийгмийг талцан хуваагдахад хүргэж байна. Хуурамч мэдээлэл нь ардчилсан сонгуульд нөлөөлж, иргэдийн чөлөөтэй сонгох эрхийг хязгаарлах, нэр дэвшигчид болон төрийн байгууллагад итгэх итгэлийг нь бууруулж, улмаар ардчиллыг сулруулдаг.

Зарим улс орнууд нийгэмд хүчтэй тарж байгаа худал болон хуурамч мэдээлэлтэй тэмцэх талаар олон арга хэмжээ авч байгаа бөгөөд цаг хугацааны хувьд тэдгээрийг богино болон урт хугацааны гэж хоёр төрөлд хувааж болох юм.

Богино хугацааны шийдэл нь худал, хуурамч мэдээллийг тэр даруйд нь илрүүлж, худал, хуурамч болохыг нийгмийн мэдээллийн сүлжээ болон уламжлалт мэдээллийн хэрэгслээр эргүүлэн шуурхай цацах явдал ажээ. Тэгэхийн тулд нийгмийн болон уламжлалт мэдээллийн хэрэгслээр цацаж буй мэдээллийг тогтмол ажиглаж, үнэн зөв эсэхийг шалгах (Social Media Monitoring) шаардлагатай. Энэ ажилд иргэний нийгмийн байгууллагууд өргөн оролцох үүрэгтэй.

Жишээ нь, монголд мэдээллийн тоо баримт, бодит үнэнийг шалгадаг (fact checking) “Эрэн сурвалжлах сурвалжлагчдын төлөө төв” (MCIR) байна. Энэ төв нь аливаа мэдээллийг үнэн зөв эсэхийг шалгахаас гадна худал мэдээллийг хэрхэн олж илрүүлэх талаар судалгаа хийж, сургалт зохион байгуулдаг. 9-р сараас эхлэн энэ төв Германы Дойче Велле Академитэй хамтран 'Fact Check Mongolia’ хөтөлбөр эхлүүлж, сэтгүүлчдийн баримт нягтлах ур чадварыг хөгжүүлэхэд хувь нэмрээ оруулж байна.

Хөгжингүй улс орнуудад ашиглаж байгаа нийгмийн сүлжээг тандах арга хэрэгслүүд, холбогдох программ хангамжуудыг монголын хэвлэл мэдээллийнхэн түлхүү ашиглах шаардлага гараад байна.

Урт хугацааны шийдэл бол иргэдээ аливаа мэдээлэлд шүүмжлэлтэй хандах, мэдээлэл олж авах чадвартай болгох ажээ. Энэ нь мэдээлэлтэй харилцах суурь боловсролыг иргэддээ олгоно гэсэн үг юм. Жишээ нь, Швед улсад 2018 оноос эхлэн дунд сургуульд тусгай хичээл орж мэдээллийн үнэн, худлыг ялгах аргачлалыг зааж байна. Монголын дунд болон ахлах сургуульд аливаа мэдээлэлд шүүмжлэлтэй хандах, дүгнэх ур чадварыг заах шаардлагатай боллоо. Энэ талаар нийт иргэдэд ч бас онлайн, оффлайн хэлбэрээр суралцах боломжийг хангах цаг болсон. Монголд Глоб Интернэшнл ТББ 'Мэдээллийн эрин ба мэдээллийн бичиг үсгийн боловсрол'  сэдвээр уулзалт зохион байгуулж иргэдийн мэдээллийн боловсролыг дээшлүүлэхэд оролцож байна. Түүнчлэн эрэн сурвалжлах сэтгүүл зүйн боловсон хүчин бэлтгэх зорилгоор тодорхой хөтөлбөр хэрэгжүүлдэг байна.

Иргэд үнэн зөв мэдээлэлтэй байж л ардчиллын үйл явцад идэвхтэй оролцож, сайн засаглалыг бүрдүүлнэ. МУ-ын иргэд мэдээлэл олж авах эрхээ бүрэн эдэлдэг болохын тулд Мэдээллийн ил тод байдал ба мэдээлэл авах эрхийн тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангах бие даасан байгууллагатай болох шаардлагатай байна. Холбогдох хуулиуд тэр дундаа нууцын тухай хуулиудын шинэчлэл үгүйлэгдэж байна. Харин хуурамч мэдээлэлтэй тэмцэхийн тулд мэдээлэлтэй харилцах суурь боловсролыг олгон, мэдээллийг тандаж, төрийн бус байгууллагуудаас нийгмийн мэдээллийн сүлжээг мониторинг хийх нь зөв шийдэл юм.