Мягмар гариг 2020/03/31
Доллар 0.00
Улаанбаатар-5C
Хичээл эхлэх хугацааг сунгах эсэхийг ойрын өдрүүдэд шийдвэрлэнэ2020-03-17 17:14 GMT+8 | 2984 удаа ТУГАЛЫН ЦОХИО БУЮУ ТУГИЙН ЦОХИОНЫ ДОМОГ2020-03-15 17:34 GMT+8 | 2444 удаа АЛГУЙ УЛААН ЦАВЫН ДОМОГ2020-03-04 21:23 GMT+8 | 5932 удаа БОРЗОНГИЙН ГОВИЙН ДОМОГ2020-03-04 21:10 GMT+8 | 2636 удаа ОНГИЙН ГОЛ, УЛААН НУУРЫН ТУХАЙ НЭГЭН ДОМОГ2020-03-04 17:22 GMT+8 | 9696 удаа ХАНБОГД УУЛЫН ЭЗНИЙ ТУХАЙ ДОМОГ2020-03-03 13:41 GMT+8 | 9460 удаа Зээлийн хүүг хойшлуулах саналыг УИХ-ын даргад тавьжээ2020-02-20 15:03 GMT+8 | 748 удаа ДАЛАНЗАДГАД ХОТ ЖОРЛОНГИЙН АРИУТГАЛ ХАЛДВАРГҮЙТГЭЛИЙН АЖЛЫГ ЭХЛҮҮЛЛЭЭ2020-02-20 14:49 GMT+8 | 744 удаа Рио Тинто $98 саяар нарны цахилгаан станц барина2020-02-20 14:40 GMT+8 | 792 удаа Тэтгэврийн зээлийг ЗУРГААН сарын хугацаатай олгож эхэллээ2020-02-20 14:38 GMT+8 | 1000 удаа ШУУРХАЙ: Цагаан сараар УЛС, ХОТ ХООРОНДЫН ТЭЭВРИЙГ бүрэн зогсоохоор шийдвэрлэлээ2020-02-20 14:34 GMT+8 | 820 удаа Д.Нямхүү: Өнөөдрийн байдлаар тусгаарласан шинэ коронавирусийн сэжигтэй тохиолдол байхгүй2020-02-19 12:47 GMT+8 | 568 удаа Даланзадгад хотын есөн алдартныг шалгаруулжээ2020-02-19 12:43 GMT+8 | 864 удаа Коронавирусийн халдвараар 2005 хүн нас барж, 12624 хүн эдгэрчээ2020-02-19 10:07 GMT+8 | 692 удаа Сургууль, цэцэрлэгийн үйл ажиллагаа эхлэх хугацааг гуравдугаар сарын 30-ныг хүртэл СУНГАЛАА2020-02-19 10:04 GMT+8 | 976 удаа ХӨСҮТ: Гадаадад зорчсон иргэд сайн дураараа үзлэгт хамрагдаж байна2020-02-18 13:35 GMT+8 | 484 удаа Урьдчилсан сэргийлэх зорилгоор 1800 орчим жолоочийн эрүүл мэндэд хяналт тавьж байна2020-02-18 13:31 GMT+8 | 472 удаа ЭМЯ: Коронавирусийн эмчилгээ үр дүнд хүрч байна2020-02-18 13:27 GMT+8 | 956 удаа Гүйлгээний шимтгэлээ ТЭГЛЭЖ эхэллээ2020-02-18 13:26 GMT+8 | 684 удаа Даланзадгад хотыг ариутгана2020-02-18 13:18 GMT+8 | 1364 удаа ШУУРХАЙ ШТАБЫН АЖЛЫН ХЭСЭГ "ГАШУУН СУХАЙТ” БООМТ, “ОЮУ ТОЛГОЙ” ТӨСЛИЙН ТАЛБАЙД АЖИЛЛАЛАА.2020-02-18 13:16 GMT+8 | 540 удаа КОРОНАВИРУСЭЭС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ АЖИЛД ТАВАНТОЛГОЙ КОМПАНИ ДЭМЖЛЭГ ҮЗҮҮЛЭВ2020-02-18 13:13 GMT+8 | 632 удаа ӨМНӨГОВЬ: Ерөнхий боловсролын сургуулийн зургаан барилга шинээр барина2020-02-18 13:12 GMT+8 | 824 удаа Монгол Улсын Засгийн газар хүмүүнлэгийн аян эхлүүллээ2020-02-18 13:06 GMT+8 | 376 удаа Гуравдугаар сарын 2-ныг дуустал банкууд 16:00 цаг хүртэл ажиллана2020-02-18 12:55 GMT+8 | 352 удаа "Эрдэнэс Тавантолгой" ногдол ашиг тараах эсэхээр хуралдаж байна2020-02-17 11:18 GMT+8 | 336 удаа Ханбогдод тусгаарласан иргэдийг 14 хоног хөл хорионд байлгана2020-02-17 11:16 GMT+8 | 468 удаа Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Цагаан сарын баярыг тэмдэглэхгүй байхыг уриалав2020-02-17 11:14 GMT+8 | 400 удаа ӨМНӨГОВЬ: МАСКНЫ НӨӨЦ ХАНГАЛТТАЙ БАЙНА2020-02-17 11:12 GMT+8 | 408 удаа СУМДЫН ЗАСАГ ДАРГА, ЭМТ-ИЙН УДИРДЛАГАТАЙ ЦАХИМ ХУРАЛ ХИЙЛЭЭ2020-02-17 11:10 GMT+8 | 332 удаа

ХОНГОР ЭЛСНИЙ ДОМОГ

НИЙТЭЛСЭН: 2019-02-25 20:52 GMT+8

Өмнөговь аймгийн Сэврэй сумын нутагт, Зөөлөнгийн нуруу, Хатан Сэврэй уулын хойд хормойгоор сунан тогтсон  Хонгорын элс 180 орчим километр үргэлжлэн гадаад дотоодын зочид гийчдийн сэтгэл зүрхний нэгээхэн хэсгийг өөртөө шингээн, халуун илчнээсээ харамгүй хайрлана.

Хонгорын элсний баянбүрдэд элдэв төрлийн шувууд чуулан, цахилдага цэнхэртэн ургаж, Сэрүүн Булгийн шүд хага ташим рашаан амны цангааг тайлна. Холгүй орших Хонгорын голын төмөр гүүр социализмын үед тарвас, хүнсний ногоо тариалан, бас ч гүй онгоц буудаг талбайтай байсан аж ахуйн залуусын нууцлаг болзоог дурсан ганихрана. Хонгорын элсний хамгийн өндөр хэсгийг Дуут Манхан гэнэ. Есөн давхар байшингаас сүрлэг өндөр агаад мацаж мацаж оройд нь гарахад хавь ойрын айлуудын гадаа хүмүүсийн ярилцах, гялгар уут хувин савны чимээ тодхон сонсдогдоно. Элсний ёроолд зогссон машины жолооч өчүүхэн шоргоолж мэт... Гараа алдлан халуун элсэн дээр хэвтэж, нүцгэн хөлөө элсэнд булаад, хөвөн үүлсийг ажаад хэвтэхэд гэнэт хаа нэгтээгээс дүнгэнэх онгоцны хөдөлгүүрийн дуу гарна.

Хаанахын онгоц хааш ниснэ вэ хэмээн сониучирхаж толгойгоо хэд эргэлдүүлэхэд онгоцны сураг ч үгүй, нөгөө л үүлс тэнгэрт зөөлөн хөвөрч, салхи хацрыг зөөлөн үнсэнэ. Хөөмий мэт дүнгэнэдэг энэ чимээгээр элсийг Дуут Манхан гэж ухаант ард нэрлэжээ. Манханы оройн наранд халсан элсний ширхгүүд салхийг даган хуйлран бүжиглэхэд ийнхүү өвөрмөц содон дуу гарна. Элс салхинд дурлаа юм болов уу, түүнийг дагаад холын холд явах гээ юм болов уу... Энд л би хамгийн жаргалтай, хамгийн тайван, хамгаас баясалтай байдаг юм. Хатан Сэврэй уул эмэгтэйчүүдийг ивээдэг нутгийн домогтой. Сэврэй сумтай хил залгаа орших Ноён сумын Толь Хад, Ноён уулын домог бас л зүрхэнд хадаастай.

Эрт цагт нутгийн ноён нэгэн ааш муутай эхнэрээ хашраахын тулд түшмэлийнхээ зааснаар эхнэр болох Сэврэй хатнаа алс газар цөлөх болжээ. Уурсаж бухимдсан Сэврэй хатан ноёны цэргүүдээр "хамгаалуулан" одохдоо толио шидэхэд тэрхүү толь олон хэсэгт бутран нэг нь Толь Хадыг үүсгэсэн гэдэг. Ааштай ч амьдран дассан байсан хатнаа санагалзан Ноён нууцханаар тэрхүү Толь Хаданд хатнаа тольдон хардаг байсан гэдэг. /Хар өнгөтэй мөртлөө толигор, 2 м орчим өндөр хад байдаг юм, Ноён сумаас баруун  хойш 10 хүрэхгүй км/. Харин халуун элсэн дээр хэвтэн жаргалдаа мансуурахдаа би бээр Хонгорын элсний "домгийг" зохиож байсан юм. Өөртөө тэрхүү "домгийг" шивнэн дахин дахин өөртөө ярьж өгөх их дуртай... 

Сэврэй хатан алс газар цөлөгдөн амьдрахдаа ихийг бясалган гуниглах болжээ. Түүнийг харж хамгаалахаар Ноёны нэгэн баатар цэрэг Хонгор зэлүүд нутагт мөн иржээ. Өдөр бүр Хатан Сэврэй голын эрэгт очин урт гил гэзгээ самнан санаашран суухад Хонгор баатар түүнийг ихэд өрөвдөн сэтгэл алдрана. Бүхнийг умартан шинэ нутагтаа эзэд болон сууя гэсэн Хонгорын үгийг Хатан Сэврэй үл хайхран улам ихээр гуниглан дуу аялна. Тэгсээр олон жил өнгөрч, Толь Хад ч сааралтан бүүдгэрч, Хонгор баатар арга буюу хайрт бүсгүйнхээ гишгэсэн газрыг зөөллөхийн тулд сэтгэл зүрхээ түүнд зориулан, голд очдог замын чулуу бүхнийг элгэн дороо хийн элсэн манхан болж хувирчээ... 

Сэврэй сумын Засаг дарга Б.Батсайханы блогоос...