Мягмар гариг 2019/12/10
Доллар 0.00
Улаанбаатар-15C
“60:1000” ШУТИС-ийн оюутны зөвлөгөөн болно2019-11-14 17:08 GMT+8 | 1220 удаа М.Ууганцэцэг: "Насан туршийн боловсролын төв" нь бүх насныханд тасралтгүй суралцах боломжийг олгодог2019-11-01 17:13 GMT+8 | 1376 удаа НЭГ ЦЭГИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭ ҮЗҮҮЛЭХ БАЙРТАЙ БОЛЛОО2019-11-01 17:02 GMT+8 | 328 удаа Торомны уралдаан, бөхийн барилдаан амжилттай зохион байгуулагдлаа2019-11-01 17:00 GMT+8 | 276 удаа "ХӨДӨЛГӨӨНТ БАГ" ИРГЭДЭД ТӨРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭГ нэг цэгээс ҮЗҮҮЛЭВ2019-11-01 16:59 GMT+8 | 200 удаа ХУУЛЬ БУСААР ОЛГОСОН ГАЗАР ЭЗЭМШИХ ЭРХҮҮДИЙГ ЦУЦЛАЖ ЭХЭЛЛЭЭ2019-11-01 16:58 GMT+8 | 224 удаа А.ГАНБААТАР АГСНЫ НЭРЭМЖИТ МУЗЕЙ НЭЭГДЛЭЭ2019-11-01 16:54 GMT+8 | 168 удаа Өрх бүрт гурван тонн нүүрс үнэ төлбөргүй олгож байна2019-11-01 16:49 GMT+8 | 992 удаа НАРАН БАГИЙН МАЛЧИД ӨӨРСДИЙН САНААЧИЛГА ХАНДИВААР БАГИЙН ТӨВӨӨ ТОХИЖУУЛЖЭЭ2019-10-28 16:43 GMT+8 | 724 удаа СУРГУУЛИУДАД СҮНСНИЙ БАЯР ТЭМДЭГЛЭХИЙГ ХОРИГЛОВ2019-10-25 16:10 GMT+8 | 464 удаа БАЯНЗАГТ ЖУУЛЧДЫГ УГТАХ ТӨВ  БАРИГДАЖ БАЙНА2019-10-23 21:38 GMT+8 | 432 удаа "ЭВ НЭГДЭЛ" ТАЛБАЙН БҮТЭЭН БАЙГУУЛАЛТ ЭХЭЛЛЭЭ2019-10-23 20:55 GMT+8 | 880 удаа ЗАЛУУС ХӨГЖЛИЙН АСУУДЛААР ЯРИЛЦЛАА2019-10-23 20:49 GMT+8 | 124 удаа ЦАГААН ХАДАНД ХУУЛЬ БУСААР ОЛГОСОН ГАЗРЫН ЗӨВШӨӨРЛИЙГ ЦУЦЛАЖ ЭХЭЛЛЭЭ2019-10-23 20:43 GMT+8 | 1228 удаа ГАДААД ПАСПОРТЫН ТӨЛБӨРИЙГ "ИБАРИМТ" -ААР ШУУД ТӨЛӨХ БОЛОМЖТОЙ БОЛЛОО2019-10-16 12:19 GMT+8 | 1344 удаа НУУЦ, ХУДАЛ, ХУУРАМЧ МЭДЭЭЛЛИЙН ГАЙ2019-10-07 14:19 GMT+8 | 356 удаа ГОВИЙН ГАЙХАМШИГТ ЗУРГААГ ТА МЭДЭХ ҮҮ?2019-10-07 13:22 GMT+8 | 1436 удаа МОНГОЛ ХҮҮХДҮҮД 3 ДАХЬ УДААГАА АЗИ ТИВИЙН АВАРГА БОЛЛОО2019-10-07 08:01 GMT+8 | 760 удаа СЭВРЭЙ СУМЫН МЯНГАТ МАЛЧИД 10 ӨРХ, 5 БАЙГУУЛЛАГЫГ МАЛЖУУЛЖЭЭ2019-10-05 11:57 GMT+8 | 632 удаа НЭГ БАЙГУУЛЛАГА- НЭГ САНААЧИЛГА АЯН ӨРНӨЖ БАЙНА2019-10-05 11:49 GMT+8 | 448 удаа EQ БА МЭДРЭМЖ2019-10-03 15:00 GMT+8 | 508 удаа БАЯЛГИЙН САН 2050 ОНД2019-10-03 09:31 GMT+8 | 480 удаа ШИНЭЭР 1000 ӨРХ БАЙНГЫН ТОГ ЦАХИЛГААНТАЙ БОЛНО2019-09-17 12:11 GMT+8 | 728 удаа ХУУЧИРСАН ШУГАМ СҮЛЖЭЭГ СОЛЬЖ БАЙНА2019-09-17 11:15 GMT+8 | 312 удаа НҮХЭН ЖОРЛОНГОО ӨӨРЧЛӨХӨД БАГА ХҮҮТЭЙ ЗЭЭЛ ОЛГОЖ БАЙНА2019-09-16 15:46 GMT+8 | 1392 удаа ӨСВӨРИЙН ТАМИРЧИД 55 МЕДАЛЬ ХҮРТЖЭЭ2019-09-16 15:15 GMT+8 | 960 удаа ШИНЭЭР ГАЗАР ЭЗЭМШИХ ӨРГӨДӨЛ АВЧ ЭХЭЛЛЭЭ2019-09-13 18:43 GMT+8 | 4896 удаа БОЛОВСРОЛЫН БАЙГУУЛЛАГУУДАД УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ ХЯНАЛТ ШАЛГАЛТ ХИЙГДЭЖ БАЙНА.2019-09-13 18:31 GMT+8 | 656 удаа ЗӨГИЙ ОЛЗОО  ГЭРТЭЭ АВЧИРДАГ ШИГ........2019-09-09 00:37 GMT+8 | 1796 удаа 5 ТӨРӨЛД ДЭЛХИЙН РЕКОРДЫГ ЭВДЭЖ ГАЙХАМШИГТ АМЖИЛТЫН ЭЗЭН БОЛЛОО2019-09-06 12:27 GMT+8 | 2116 удаа

ХОНГОР ЭЛСНИЙ ДОМОГ

НИЙТЭЛСЭН: 2019-02-25 20:52 GMT+8

Өмнөговь аймгийн Сэврэй сумын нутагт, Зөөлөнгийн нуруу, Хатан Сэврэй уулын хойд хормойгоор сунан тогтсон  Хонгорын элс 180 орчим километр үргэлжлэн гадаад дотоодын зочид гийчдийн сэтгэл зүрхний нэгээхэн хэсгийг өөртөө шингээн, халуун илчнээсээ харамгүй хайрлана.

Хонгорын элсний баянбүрдэд элдэв төрлийн шувууд чуулан, цахилдага цэнхэртэн ургаж, Сэрүүн Булгийн шүд хага ташим рашаан амны цангааг тайлна. Холгүй орших Хонгорын голын төмөр гүүр социализмын үед тарвас, хүнсний ногоо тариалан, бас ч гүй онгоц буудаг талбайтай байсан аж ахуйн залуусын нууцлаг болзоог дурсан ганихрана. Хонгорын элсний хамгийн өндөр хэсгийг Дуут Манхан гэнэ. Есөн давхар байшингаас сүрлэг өндөр агаад мацаж мацаж оройд нь гарахад хавь ойрын айлуудын гадаа хүмүүсийн ярилцах, гялгар уут хувин савны чимээ тодхон сонсдогдоно. Элсний ёроолд зогссон машины жолооч өчүүхэн шоргоолж мэт... Гараа алдлан халуун элсэн дээр хэвтэж, нүцгэн хөлөө элсэнд булаад, хөвөн үүлсийг ажаад хэвтэхэд гэнэт хаа нэгтээгээс дүнгэнэх онгоцны хөдөлгүүрийн дуу гарна.

Хаанахын онгоц хааш ниснэ вэ хэмээн сониучирхаж толгойгоо хэд эргэлдүүлэхэд онгоцны сураг ч үгүй, нөгөө л үүлс тэнгэрт зөөлөн хөвөрч, салхи хацрыг зөөлөн үнсэнэ. Хөөмий мэт дүнгэнэдэг энэ чимээгээр элсийг Дуут Манхан гэж ухаант ард нэрлэжээ. Манханы оройн наранд халсан элсний ширхгүүд салхийг даган хуйлран бүжиглэхэд ийнхүү өвөрмөц содон дуу гарна. Элс салхинд дурлаа юм болов уу, түүнийг дагаад холын холд явах гээ юм болов уу... Энд л би хамгийн жаргалтай, хамгийн тайван, хамгаас баясалтай байдаг юм. Хатан Сэврэй уул эмэгтэйчүүдийг ивээдэг нутгийн домогтой. Сэврэй сумтай хил залгаа орших Ноён сумын Толь Хад, Ноён уулын домог бас л зүрхэнд хадаастай.

Эрт цагт нутгийн ноён нэгэн ааш муутай эхнэрээ хашраахын тулд түшмэлийнхээ зааснаар эхнэр болох Сэврэй хатнаа алс газар цөлөх болжээ. Уурсаж бухимдсан Сэврэй хатан ноёны цэргүүдээр "хамгаалуулан" одохдоо толио шидэхэд тэрхүү толь олон хэсэгт бутран нэг нь Толь Хадыг үүсгэсэн гэдэг. Ааштай ч амьдран дассан байсан хатнаа санагалзан Ноён нууцханаар тэрхүү Толь Хаданд хатнаа тольдон хардаг байсан гэдэг. /Хар өнгөтэй мөртлөө толигор, 2 м орчим өндөр хад байдаг юм, Ноён сумаас баруун  хойш 10 хүрэхгүй км/. Харин халуун элсэн дээр хэвтэн жаргалдаа мансуурахдаа би бээр Хонгорын элсний "домгийг" зохиож байсан юм. Өөртөө тэрхүү "домгийг" шивнэн дахин дахин өөртөө ярьж өгөх их дуртай... 

Сэврэй хатан алс газар цөлөгдөн амьдрахдаа ихийг бясалган гуниглах болжээ. Түүнийг харж хамгаалахаар Ноёны нэгэн баатар цэрэг Хонгор зэлүүд нутагт мөн иржээ. Өдөр бүр Хатан Сэврэй голын эрэгт очин урт гил гэзгээ самнан санаашран суухад Хонгор баатар түүнийг ихэд өрөвдөн сэтгэл алдрана. Бүхнийг умартан шинэ нутагтаа эзэд болон сууя гэсэн Хонгорын үгийг Хатан Сэврэй үл хайхран улам ихээр гуниглан дуу аялна. Тэгсээр олон жил өнгөрч, Толь Хад ч сааралтан бүүдгэрч, Хонгор баатар арга буюу хайрт бүсгүйнхээ гишгэсэн газрыг зөөллөхийн тулд сэтгэл зүрхээ түүнд зориулан, голд очдог замын чулуу бүхнийг элгэн дороо хийн элсэн манхан болж хувирчээ... 

Сэврэй сумын Засаг дарга Б.Батсайханы блогоос...